Bjurböle meteoriet

Finse meteoriet

De Bjurböle meteoriet is een L/LL4 chondriet die op 12 maart 1899 viel bij Bjurböle in Finland. Het gaat om een klassieke Noord-Europese inslag met een totale bekende massa van ongeveer 330 kilo. Bjurböle is vooral beroemd geworden doordat het hoofdfragment door dik ijs sloeg en uiteindelijk uit modder en sediment moest worden gehaald. Dat geeft deze meteoriet een mooi, bijna legendarisch verhaal. Een leuk weetje is dat Bjurböle nog steeds geldt als de grootste meteoriet die ooit in Finland is teruggevonden. Daarnaast is dit type, L/LL4, relatief ongebruikelijk, wat Bjurböle extra interessant maakt.

Wat is een meteoriet?

Een meteoriet begint als een meteoroïde: een klein stuk gesteente of metaal dat door de ruimte beweegt. Zodra zo’n object de aardatmosfeer binnendringt, ontstaat door compressie en verhitting van de lucht een heldere lichtverschijning die we een meteoor of vuurbol noemen. Alleen het deel dat deze passage overleeft en daadwerkelijk de grond bereikt, heet een meteoriet. Tijdens de vlucht ontstaat vaak een donkere, dunne smeltkorst aan de buitenkant. Veel meteorieten breken onderweg in meerdere stukken uiteen, waardoor een zogenoemd strooiveld ontstaat. De snelheid bij binnenkomst ligt vaak vele kilometers per seconde hoger dan uiteindelijk bij inslag aan het aardoppervlak, omdat de atmosfeer het object sterk afremt.

Classificatie en herkomst

Meteorieten worden ingedeeld op basis van hun samenstelling en inwendige structuur. De meeste gevonden meteorieten zijn chondrieten: steenmeteorieten met kleine bolvormige insluitsels, de zogeheten chondrulen, die behoren tot het oudste vaste materiaal uit het vroege zonnestelsel. Daarnaast bestaan er achondrieten, die deze chondrulen niet hebben en afkomstig zijn van hemellichamen waar al geologische processen zoals smelten en kristallisatie hebben plaatsgevonden. Voorbeelden daarvan zijn eucrieten uit de HED-groep, die in verband worden gebracht met de planetoïde Vesta. De letters en cijfers in classificaties zoals H6, L5-6 of LL4 geven informatie over onder meer het ijzergehalte en de mate van thermische verandering in het moedermateriaal. Daardoor zegt een classificatie niet alleen iets over het type meteoriet, maar ook over zijn geologische geschiedenis.

Afmeting doosje

Deze meteoriet zit in een doorzichtig acryl displaydoosje van 5,5 x 3,5 cm.