Getrommelde Welo opaal

Ontstaan, vorming en vindplaatsen

Welo opaal is een natuurlijke opaal uit Ethiopië die bekendstaat om zijn vaak opvallende kleurenspel. Opaal bestaat uit gehydrateerd siliciumdioxide. Het materiaal ontstaat wanneer siliciumrijk water in kleine holtes en scheuren van gesteente terechtkomt. Na verloop van tijd wordt het water gedeeltelijk afgevoerd en blijft een vaste massa van uiterst kleine silicabolletjes achter. Wanneer deze bolletjes regelmatig gerangschikt zijn, kan invallend licht worden gebroken en ontstaan de typische regenboogkleuren van edelopaal.

De bekende Welo-opalen zijn gevormd in vulkanische gesteenten, waaronder lagen van vulkanische as en ignimbriet. Een groot deel van deze afzettingen dateert uit het Mioceen en is miljoenen jaren oud. Veel Welo opaal is zogenoemde hydrophane opaal: een poreuze variëteit die tijdelijk water kan opnemen. Daardoor kan een steen na contact met water transparanter worden en kan het kleurenspel tijdelijk veranderen. Na zorgvuldig drogen keert het oorspronkelijke uiterlijk meestal terug.

De belangrijkste vindplaatsen liggen in de Ethiopische regio Wollo, ook geschreven als Welo, in het noorden van Ethiopië. Vooral het gebied rond Wegel Tena in de provincie Wollo is internationaal bekend geworden vanwege de productie van hoogwaardige edelopaal. De hier aangeboden stenen zijn getrommeld, waardoor hun oorspronkelijke ruwe oppervlak is afgerond en gladgemaakt.

Geschiedenis en naamgeving

De naam Welo opaal verwijst naar Welo of Wollo, de Ethiopische regio waar belangrijke afzettingen van deze opaal worden gevonden. Het woord opaal heeft een veel oudere oorsprong. De naam wordt doorgaans in verband gebracht met het Latijnse opalus en het Griekse opallios, termen die al in de oudheid werden gebruikt voor kleurrijke edelstenen.

Opaal is al duizenden jaren bekend en werd onder andere door de Romeinen gewaardeerd als siersteen. Ethiopische opaal kreeg internationaal vooral bekendheid nadat in de jaren 1990 en 2000 belangrijke nieuwe afzettingen werden ontdekt. De vondsten uit Wollo trokken veel aandacht doordat ze grote hoeveelheden opaal met helder en soms zeer intens kleurenspel opleverden. Sindsdien is Welo opaal een vertrouwd materiaal geworden bij edelsteenslijpers, sieradenmakers en mineralenverzamelaars.

Spirituele aspecten

Binnen moderne edelsteen- en spirituele tradities wordt opaal vaak geassocieerd met creativiteit, inspiratie, emotionele bewustwording en persoonlijke expressie. Door het steeds veranderende kleurenspel wordt Welo opaal door sommige liefhebbers ook symbolisch verbonden met verandering, spontaniteit en het bekijken van situaties vanuit verschillende perspectieven.

Getrommelde Welo opaal wordt bijvoorbeeld als meditatiesteen gedragen, tijdens persoonlijke rituelen gebruikt of als symbolische steen in een verzameling bewaard. Deze spirituele eigenschappen zijn gebaseerd op traditie en persoonlijke overtuiging en zijn niet wetenschappelijk aangetoond.

Omgang, verzorging en veiligheid

Opaal heeft een hardheid van ongeveer 5,5 tot 6,5 op de schaal van Mohs en is daardoor zachter en kwetsbaarder dan bijvoorbeeld kwarts. Bewaar getrommelde Welo opaal bij voorkeur apart van hardere mineralen om krassen te voorkomen. Vermijd harde stoten, plotselinge temperatuurwisselingen, langdurige blootstelling aan sterke hitte en agressieve schoonmaakmiddelen.

Omdat veel Welo opaal hydrophane is, kan de steen water, olie en andere vloeistoffen opnemen. Langdurig weken wordt daarom afgeraden. Contact met parfum, cosmetica, schoonmaakmiddelen en olie kan het uiterlijk van de steen beïnvloeden en soms moeilijk omkeerbare verkleuring veroorzaken. Reinig de opaal indien nodig voorzichtig met een zachte, licht vochtige doek en laat hem rustig aan de lucht drogen. Gebruik opaal niet voor edelsteenwater of andere wateroplossingen die bedoeld zijn voor consumptie. Kleine getrommelde stenen zijn bovendien geen speelgoed en kunnen voor jonge kinderen een verstikkingsgevaar vormen.

Leuke weetjes

• Welo opaal kan een zeer breed kleurenspectrum vertonen, waaronder rood, oranje, geel, groen, blauw en violet. Vooral rood kleurenspel wordt bij edelopaal vaak als bijzonder gewaardeerd beschouwd.
• Veel Welo opalen zijn hydrophaan. Wanneer zo'n steen water opneemt, kan hij tijdelijk doorzichtiger worden en kan het kleurenspel minder zichtbaar lijken. Tijdens het drogen verandert het uiterlijk geleidelijk weer terug.
• Het kleurenspel van edelopaal is geen pigmentkleur. Het ontstaat doordat licht wordt afgebogen door microscopisch kleine, geordende silicadeeltjes in de steen.