Serra Pelada meteoriet

Eerste meteoriet uit de Amazone

De Serra Pelada meteoriet is een eucriet, behorend tot de groep van de HED achondrieten, en viel op 29 juni 2017 in Pará, Brazilië. Het ging om een bevestigde inslag die gepaard ging met een heldere vuurbal en harde detonaties, die in meerdere plaatsen in Zuidoost-Pará werden gehoord. Sommige mensen dachten in eerste instantie zelfs aan een vliegtuigongeluk. Het hoofdexemplaar had een massa van ongeveer 12 kilo. Serra Pelada is vooral interessant omdat eucrieten veel zeldzamer zijn dan gewone. Een leuk weetje is dat Serra Pelada in de literatuur wordt beschreven als de eerste teruggevonden meteoriet uit het Amazonegebied. Dat maakt deze meteoriet niet alleen bijzonder qua type, maar ook qua vindgeschiedenis.

Wat is een meteoriet?

Een meteoriet begint als een meteoroïde: een klein stuk gesteente of metaal dat door de ruimte beweegt. Zodra zo’n object de aardatmosfeer binnendringt, ontstaat door compressie en verhitting van de lucht een heldere lichtverschijning die we een meteoor of vuurbol noemen. Alleen het deel dat deze passage overleeft en daadwerkelijk de grond bereikt, heet een meteoriet. Tijdens de vlucht ontstaat vaak een donkere, dunne smeltkorst aan de buitenkant. Veel meteorieten breken onderweg in meerdere stukken uiteen, waardoor een zogenoemd strooiveld ontstaat. De snelheid bij binnenkomst ligt vaak vele kilometers per seconde hoger dan uiteindelijk bij inslag aan het aardoppervlak, omdat de atmosfeer het object sterk afremt.

Classificatie en herkomst

Meteorieten worden ingedeeld op basis van hun samenstelling en inwendige structuur. De meeste gevonden meteorieten zijn chondrieten: steenmeteorieten met kleine bolvormige insluitsels, de zogeheten chondrulen, die behoren tot het oudste vaste materiaal uit het vroege zonnestelsel. Daarnaast bestaan er achondrieten, die deze chondrulen niet hebben en afkomstig zijn van hemellichamen waar al geologische processen zoals smelten en kristallisatie hebben plaatsgevonden. Voorbeelden daarvan zijn eucrieten uit de HED-groep, die in verband worden gebracht met de planetoïde Vesta. De letters en cijfers in classificaties zoals H6, L5-6 of LL4 geven informatie over onder meer het ijzergehalte en de mate van thermische verandering in het moedermateriaal. Daardoor zegt een classificatie niet alleen iets over het type meteoriet, maar ook over zijn geologische geschiedenis.

Afmeting doosje

Deze meteoriet zit in een doorzichtig acryl displaydoosje van 8,3 x 5,8 cm.